Hết hạn thực tập có phải hết đường ở Nhật? Các lựa chọn cho thực tập sinh
Nếu đang là thực tập sinh ở Nhật và muốn làm việc lâu hơn, có lẽ bạn đang băn khoăn: Mình cần thi JLPT N4 không? Có phải thi kỹ năng không? Hoàn thành chương trình thực tập rồi có được tự động ở lại không?
Câu trả lời phụ thuộc vào bạn muốn tiếp tục theo chương trình thực tập hiện tại hay chuyển sang Tokutei Ginō 1 (特定技能1号 – Tokutei Ginō 1-gō). Hai lộ trình này có yêu cầu khác nhau.
Trường hợp 1: Bạn muốn hoàn thành chương trình thực tập hiện tại
Nếu đang ở Nhật theo diện Kỹ năng thực tập (技能実習 – Ginō Jisshū), hãy kiểm tra kế hoạch thực tập và thời hạn lưu trú của mình. Việc chương trình Lao động phát triển kỹ năng (育成就労 – Ikusei Shūrō) bắt đầu từ ngày 1/4/2027 không có nghĩa là tất cả thực tập sinh đang ở Nhật sẽ tự động phải chuyển sang chương trình mới. Theo thông tin chuyển tiếp hiện nay, người đang thực tập có thể tiếp tục theo kế hoạch đã được phê duyệt nếu đáp ứng điều kiện áp dụng.
Trường hợp 2: Bạn muốn chuyển từ thực tập sinh sang Tokutei Ginō 1
Điều đầu tiên cần kiểm tra là mình đã hoàn thành tốt Kỹ năng thực tập số 2 (技能実習2号 – Ginō Jisshū 2-gō) chưa. Thông thường, việc hoàn thành tốt cần có thời gian thực tập ít nhất 2 năm 10 tháng và giấy tờ chứng minh kết quả thực tập. Những giấy tờ có thể cần gồm:
- Kỳ thi kỹ năng cấp 3 (技能検定3級 – Ginō Kentei 3-kyū), thường xét phần thực hành; hoặc
- Kỳ thi đánh giá kỹ năng thực tập cấp chuyên môn (技能実習評価試験 専門級 – Ginō Jisshū Hyōka Shiken Senmon-kyū), thường xét phần thực hành; hoặc
- Phiếu đánh giá thực tập sinh (技能実習生に関する評価調書 – Ginō Jisshūsei ni Kansuru Hyōka Chōsho), trong trường hợp không có chứng nhận đỗ kỳ thi thực hành và hồ sơ được cơ quan tiếp nhận chấp nhận.
Bạn nên hỏi công ty hoặc nghiệp đoàn xem hồ sơ của mình đã có giấy tờ xác nhận hoàn thành tốt hay chưa. Đừng đợi đến sát ngày kết thúc chương trình mới kiểm tra, vì thiếu một giấy tờ có thể khiến hồ sơ chuyển đổi bị chậm.
Nếu chuyển sang công việc cùng lĩnh vực
Nếu bạn hoàn thành tốt Ginō Jisshū 2-gō và công việc Tokutei dự định làm được xác định là có liên quan đến công việc thực tập, thông thường bạn được miễn thi kỹ năng và thi tiếng Nhật khi chuyển sang Tokutei 1.
Nếu muốn chuyển sang lĩnh vực khác
Nếu công việc mới không được xem là có liên quan, bạn thường phải thi đỗ kỳ thi kỹ năng Tokutei 1 của lĩnh vực muốn chuyển sang. Với người hoàn thành tốt Ginō Jisshū 2-gō, phần tiếng Nhật thường được miễn theo quy định chung, nhưng cần kiểm tra quy định riêng của ngành dự định làm. Một số ngành có yêu cầu bổ sung.
Nếu chưa được công nhận hoàn thành tốt Ginō Jisshū 2-gō
Bạn có thể cần thi cả:
- Kỳ thi kỹ năng Tokutei 1 của ngành dự định làm.
- Kỳ thi tiếng Nhật được ngành chấp nhận, thường là JLPT N4 trở lên hoặc JFT-Basic đạt mức tương đương A2.
Yêu cầu có thể khác nhau tùy ngành, vì vậy hãy kiểm tra đúng kỳ thi và mức điểm mà lĩnh vực của mình chấp nhận.
Ikusei Shūrō có áp dụng ngay với thực tập sinh đang ở Nhật không?
Chế độ Ikusei Shūrō dự kiến bắt đầu từ 1/4/2027. Đây là chương trình mới, có lộ trình hướng người lao động đến trình độ Tokutei 1. Theo hướng dẫn hiện nay, để chuyển từ Ikusei Shūrō sang Tokutei 1, người lao động cần đạt yêu cầu về kỹ năng và tiếng Nhật A2 trở lên, chẳng hạn JLPT N4 hoặc kỳ thi tương đương được chấp nhận. Như vậy, lộ trình này khác với quy định chuyển từ Ginō Jisshū 2-gō hiện hành, nơi một số bạn hoàn thành tốt và chuyển sang ngành liên quan có thể được miễn thi.
Bây giờ nên chuẩn bị những gì?
Bạn có thể bắt đầu bằng bốn việc:
- Xem thẻ cư trú và kế hoạch thực tập để biết mình đang ở giai đoạn Ginō Jisshū nào và khi nào hết hạn.
- Hỏi công ty hoặc nghiệp đoàn về kết quả, lịch thi và giấy chứng nhận kỹ năng.
- Xác định ngành Tokutei muốn làm và hỏi xem ngành đó có liên quan đến công việc thực tập hiện tại không.
- Kiểm tra yêu cầu kỳ thi của đúng ngành, nhất là khi chuyển sang lĩnh vực mới hoặc cần thi tiếng Nhật.
Hoàn thành thực tập không tự động đồng nghĩa với việc được ở lại làm việc. Bạn cần có tư cách lưu trú phù hợp, đáp ứng điều kiện của ngành và hoàn tất hồ sơ chuyển đổi đúng hạn. Nếu muốn chuyển sang công ty hoặc lĩnh vực khác, hãy kiểm tra trước khi nghỉ việc hoặc kết thúc hợp đồng để có thời gian chuẩn bị giấy tờ.
Mỗi hồ sơ có thể khác nhau. Khi hỏi tư vấn, hãy chuẩn bị sẵn: ngành thực tập, thời gian đã làm, giai đoạn thực tập, chứng chỉ kỹ năng đang có và ngành Tokutei muốn chuyển sang. Có đủ thông tin này thì việc xác định bạn cần thi gì sẽ rõ ràng hơn nhiều.